WWW.CERKES.ORG

Paylaşım için teşekkürler Lampej.

Malesef artık Ubıhca konuşan kimse kalmadı deniliyor ve bu gerçekten üzücü:(
Dilimiz bize kalan en büyük hazinemiz ve bizler çok uzun süre farkına varamadığımız (çeşitli sebeplerle) bu hazineyi çok iyi korumalıyız. Yok olmasına izin vermemeliyiz.

bildiğim kadarıyla sonradan kasetler ve dersler aracılığıyla ubıhçayı 30-40 kişinin öğrendiğini hatırlıyorum,ki bu bilgi de 4-5 yıl öncesinin bilgisi,sayı artmış olabilir.ben de bir ubıh'ım ve dilimi konuşamıyor olmaktan hem utanıyorum,hem de huzursuzum.zamanında ailelerimize çektirilen çileler-1923 lerdeki sürgün vakası gibi- onları çerkesliklerini gizlemeye itmiş gibi görünüyor.annem hala çerkesçe öğrenip ne yapacaksın,kimle konuşacaksın diye soruyor,ama bu soruyu sorarkenki tonu"etrafta konuşacak çerkes mi var" değil,başına bir bela gelir gibi bir ifade,bunu 30lu yaşlarımda anlayabildim.dedelerimizi-bandırma,manyas ve gönen köylerindeki neredeyse her köyü sürdüklerini bundan ancak 4 sene önce bir bayram ziyaretinde,babamın dayısının ağzından kaçırmasıyla öğrenebildim.birkaç soruma daha cevap verip konuyu yine bir şekilde kapattılar.soyumla ilgili sorularıma bile kaçamak,daha doğrusu isteksiz cevaplar alabiliyorum.ubıh'ların tuhuj ailesindenim,ama tuhuj mu yazılır,tuğuj mu yazılır onu da bilmiyorum.ubıhçayı öğrenmek için fransızca öğrenmemin gerekmesi de bana ayrıca ironik geliyor.diğer dillerimizin başına aynı felaketin gelmemesi Tha'dan dileğim.
Saygılarımla
Cenk Yüksel

Bu konuda söylemek istedigim çok seyler var.

Ilk olarak UBIH'lar sadece Bandirma'nin Haciosman köyünde yasamadilar. Benim Ailem'de UBIH soyundan ve Sapanca'da YanIkköy'denler

Ailemden bir kisi UBIH'ça bilirdi ve yillar önce Georges Dumézil onunla çok zaman geçirdigi bana anlatilmisti.

Ikinci olarak bir konuda sizlere katilmayi kabul etmiyorum ve söyle izzah edeyim : Lugatlarda Oubykh terimine baktigimiz zaman, "eskiden Kafkaslarda yasayan kökü sönmüs bir Irk" yaziyor... simdi siz "son UBIH" diye yaziyorsunuz. Ben bunu kabul etmiyorum, içinde kendim olmak üzere, bir çok UBIH kökenli çerkes hala yasiyor ve hayatta. Ben UBIH kökenli ailenin soyundan geliyorum, ve çocuklarim bunu devam ettirecekler.

Simdi tek soru, UBUH dilini nasil diriltebilecegimiz. Bu, kesinlikle "UBIH'larin söndügünü, tükendigini, ifade etmez.

UBIHçayi konusan 30-40 bin kisi sayisindan çok ama çok süpheliyim. Fransa'da yasiyorum ve UBIH'çayi nereden ögrenebilecegim hakkInda en ufak bir fikrim yok. Georges Dumézil'in yazilarindan yola çikmaya çalisacagim ve INALCO'ya bir göz atacagim ama bana öyle geliyorki UBIHçayi ögrenmek istiyirsam, kendimi oldiukca yanliz hissedecegim ve bu is, büyük zorluklarla olacak!

Yazdiginiz gibi kaset, kitap gibi malzeme mevcutsa, Türkçe, Fransizca, Ingilizce, hiç önemli degil, lütfen bana bildiriniz ki derhal alip ögrenmeye baslayayim.

30-40 kişiden bahsediyorum,30-40 bin değil-keşke öyle olsa-.Yeri ve zamanı hatırlamıyorum maalesef,ama Fransa'da olduğu aklımda kalmış;bir toplantı ya da yemekten bir fotoğraf eşliğinde resimdeki kişilerin Ubıhça'yı öğrenerek aralarında konuştukları yazıyordu,işin acı tarafı hatırladığım kadarıyla hiçbirinin Çerkes olmamasıydı.Keşke nerede gördüğümü hatırlayabilsem.Dilimizi konuşamıyor olmamız yok olduğumuz anlamına gelmez,bu konuda size kesinlikle katılıyorum.Ubıh'ım dediğimde "Sizin soyunuzun tükendiğini okumuştum ben...Son Ubıh'ı okudun mu?...Ubıhların soyu tükenmiş,sen Ubıh olamazsın vs."türü ifadelerden sinirlenmeye bile başladım aslında."Karşında durduğuma göre tükenmemişiz güzel kardeşim,ve bildiğim kadarıyla da hatırı sayılır bir nüfusa da sahibiz" diyorum.Büyük sürgünün sonuçlarını daha da dramatize etmek adına-sanki yeterince dramatik veya trajik değilmiş gibi- "Ubıhlar Rus İşgalinde tamamen yok edildiler" gibi ifadeler kullanılıyor.Bu şekilde yazan araştırmacılar,gazeteciler(!) var.Gönen derneğinde bile "Ben Tuğuj'um,anne tarafından da Habrak sülalesindenim" dediğimde "Sen Ubıh değilsin,Tuğuj'lar Abzeh,Ubıh'lık özel bir soy olduğu için senin ailen kendini Ubıh saymış" diyorlar.Bizim köyde bildiğim herkes Ubıh'tı,dolayısıyla Özel bir durum hissetmedik hiç bir zaman.Hatta köye bir Adige,Şapsığ gibi başka boydan birileri geldiğinde onlara özel bir gözle bakardık,bizden olmadıkları için bize onlar özel gelirdi.Artı öyleyse bile 35 yıldır Ubıh olarak yaşadım;bu saatten sonra "Pardon,ben Abzeh'mişim,Adige'mişim" diyebilir miyim? Bunu diğer boyları küçümsediğimden söylemiyorum,ahlaken yanlış buluyorum sadece.

Dumezil'in Ubıhça gramer kitabını ve sözlüğünü bizzat gördüm,maddi durumum yeterli olmadığı için fotokopisini edinemedim,külliyatlı bir kitaptı.Fransızca olduğu için de biraz erindim açıkçası,fransızca da öğrenmem gerektiği için.Kasetlerin varlığından haberdarım yalnızca,görmüşlüğüm ya da dinlemişliğim yok maalesef.Rahmetli Tevfik Esenç'in ses kayıtlarından birkaç örnek aşağıdaki adreste var
http://lacito.vjf.cnrs.fr/archivage/too ... p?lg=Ubykh
Sayın Esenç'e "Son Ubıh" denmesinin sebebi Ubıhça'yı anadili olarak öğrenmiş olarak yaşayan son kişi olmasıydı.Bu açıdan bir onorasyon söz konusu ki,bence -haddim değil ama- de gayet uygun-ve tabii ki üzücü- bir ifade.Ancak çoğunluk,maalesef bu ifadeyi gayet sığ bir biçimde anlayarak onunla birlikte Ubıh'ların da neslinin tükendiği gibi anlamsız bir sonuca varabiliyorlar.
Olur da başka bir bilgi edinirsem,ve hayat üzerimizdeki bu ağırlığını biraz olsun hafifletir de anadilimiz öğrenmek gibi bir fırsat da bulabilirsem sizi mutlaka haberdar ederim.Siz de beni bilgilendirirseniz müteşekkir olurum.Görüşmek dileğiyle.Hoşça ve mutlu kalın.
Saygılarımla
Cenk Yüksel