WWW.CERKES.ORG

Nevtokho Şeriliko, Tobil Talustan, Yuri Kazbek, Umar Bersey, Negume Şora ve daha niceleri…

Adıge Aydınlanma Hareketi’nin ilk öncüleri.. Sömürgecilik, feodalizm ve bağnaz gericiliğin birleştiği bir karanlık dönemde, ulusal kültür ve aydınlanmadan yana olan öncü insanlar..

Nevtokho Şeriliko’nun hazırladığı ilk Adıgece okuma kitapları mollalar ve sömürücü sınıfların baskılarıyla yakılmıştı..

Tobil Talustan, Adıgece ve Abazince alfabeler hazırladı. Çalışmalarını Teberda kentinde toplanan Eğitim Kurultayı’na bir bildiri halinde sununca büyük tepkiyle karşılaştı ve kurultayda çoğunluğu oluşturan din adamlarının saldırısına uğrayarak köyünden sürüldü..

Yuri Kazbek’in çok zorlu ve illegal sürdürülen bir yaşamı olmuştu. Hayatı; yer, ad ve sürekli pasaport değiştirerek geçti..

Negume Şora, Adıge edebiyatının ilk yazarı olarak kabul edilir. Ondan günümüze Adıgece el yazmaları kalmıştır. Bunlar Adıge kültür ve edebiyatının tarihsel anlamda en değerli ürünlerindendir.

Adıge kültürüyle ilgili ilk Adıgece kitap bastıran kişi Umar Bersey olmuştur. 14 Mart 1853’te Tiflis Basımevi’nden Adıge alfabesini yayınlatmıştı.

300.000’den fazla kelimeye sahip gelişmiş bir edebiyat dilimiz var, biz Adıgelerin.. İşte yukarıda isimlerini saydığımız öncü insanlar sayesinde.. Dilimiz bu günlere kolay gelmedi, korunması ve gelişmesi için mücadele verilmesi gerekiyordu.

Aynı zamanda doğum günüm olan 14 Mart’ta, bu öncü insanların anıları huzurunda saygıyla eğiliyorum. Ve evrensel dünya kültürünün bir parçası olan Adıgece’nin korunup geliştirilmesi için herkesi mücadele etmeye çağırıyorum.

Maykop Kültür Sarayı’nda festival için Bursa’dan gelen genç grup sahnede; diasporalı güzel Adıge kızı bozuk aksanlı yarım yamalak Adıgece’siyle ağıt yakıyor adeta: “Bana unutturdular dilimi, unutturdular..” Ve salondakilerin gözü yaşlı, kitle ulusun yazgısına isyan ediyor gözyaşlarıyla, ağlıyor..

Bir Adıge atasözü, “Dilsiz ulus ölüdür” der.. Ölmemek adına, ulus olarak yaşamak adına, Yeniden-Çerkesleşmek adına dilimizi koruyalım, dilimizi yaşatalım..

Dilde teslimiyet yok olmak demektir.

14 Mart Adıge Dili ve Yazını gününü en içten dileklerimle kutlarım..

Yeldar Barış Kalkan

nasil yasatacagiz merak ediyorum 18 yasin altinda dilini bilen cok azdir bu gencler bizden sonra Cerkesligi nasil koruyacaklar ve cocuklarina Cerkesler hakkinda neler ogretebilecekler bence salla bu dil konulari dilimiz olmeye olecek diasporada geri Anavatanimiza donemyede niyetleride olmadigindan diasporada yasayan Cerkesler asimile olacak